PATANID KAN HISTORIAN: Agihan nin mga Kastila na kakaluton dapat bantayan

Bicol Mail

Jose Barrameda

Bako lang mga vintage helmet na gamit kan guiera mondial dos na nakoa sa pighohokay na proyecto sa storm drainage sa Dimasalang, Sta. Cruz envez mga antigong  gamit kan panahon nin Kastila, alagad sa lugar na kan bubongkalon na tinampo kan Elias Angeles St. na masumpay sa sinambit na proyecto.

An historian na si Jose Barrameda nagsabi sa Bicol Mail na dapat mabantayan kan arin man na representante kan City Hall asin media oras na ponan na an pagbungkal kan Elias Angeles St. huli kan posibilidad na igwang mga nalingawan o nawalat na mga gamit siring kan koviertos asin iba pang mahalagang antigong bagay kan panahon nin mga Kastila.

Sinabi pa kaini, na nakaolay niya an project engineer kan 4GM Construction na masikad sa Junio 23 an excavation kan tinampo na masumpay pasiring sa Dimasalang, Sta. Cruz asin hinagad niya na kun igwang makalot na mga gamit kan panahon nin Kastila dapat dai muna hiroon asin retratohan.

An Elias Angeles St. tinampo na kaidto kun mabalyo sa Cathedral asin pasiring sa Universidad de Sta. Isabela asin dakula an posibilidad na may mga nawalat na antigong bagay sagcod na dagos nang nagkataralbongan.

Base sa Articulo 438 kan New Civil Code of the Philippines kun an pigcoconsiderar na treasure asin antigong bagay  na nakoa sa privadong propriedad iyan sadiri na kan kagsadiri kan daga, alagad kun makoa sa tinampo o sa laog kan propriedad kan gobierno dapat i-uli sa gobierno, sabi pa ni Barrameda.

Sa nakoang viente uno vintage helmet nin soldados kan Hapon kan guiera mondial dos na nakalot sa pigcoconstruir na storm drainage, sinabi pa ni Barrameda ta’no ta yaon ini sa Dimasalang St. an saiyang teoria kan Abril 9, 1942 mga alas 4:00 nin hapon an guierilla pig-atake sa Naga si mga soldados na Hapon hali sa Tacolod, Canaman, Camarines Sur nin sarong company nin grupo kan Tangcong Vaca guierilla sa irarum ni Lt. Nicolas Peñaredondo asin kan sarong detachment hali sa Camp Isarog na sarong tropa sa pamamahala man ni Lt. Florencio Padua, sinda nag-atake sa Ateneo nacobanan si mga Hapon an naisip madulag asin an dalagan pasiring sa Sta. Cruz, nagbagtas sa kaomahan.

Nagbalyo sa Sta. Cruz dagos sa Dimasalang bitbit ninda an mga kagamitan arog kan helmet kaya an teoria kan historian, sarong detachment na yaon sa Ateneo de Naga ta laogan yan kan Fort Santiago kaidto kan mga Japanese, basta ilaog dyan na Filipino dai na makakaluwas na buhay kaya kadakol nakoang kalansay digdi.

Sinabi pa na pueding nagdudorolag ta piglalapag kan mga guierilla an tendencia ninda pag-abot sa may canto mapasiring sa Calle Barlin asin posibleng natakot sinda ta yaon sa Sta. Cruz, nagbutwa si mga guerilla ta mababadil sinda huli kaini hinurolog si mga magabat na gamit asin iwinalat na ninda kaya nakakoroa na korumpolkumpol si mga helmet.

Dai na sinda inabotan kan mga guerilla asin an ginibo binaradil na sana si mga vintage helmet kaya ngani may mga tama nin bala, sabi pa.

Sa pigsasabing tunnel nakaolay ni Barrameda an project engineer alagad pigpahimotikan envez nag-guho sana si daga ta kun tunnel dapat sementado kuta na si mag-ibong na gilid sagcod sa itaas.

An pig-uli sa City Hall na mga helmet pigpresentar na sa publico asin empleados kan ciudad kan Lunes asin presente man si dating Diputado Sulpicio Roco, Jr.na nag-turnover nin sarong helmet hali sa sarong trabajador.

Sampulo pa sana an pig-uuli sa City Hall asin naka-display na ngonian sa Raul S. Roco Library.